In april 1997 is Antwerpen Open vzw opgericht als een onafhankelijke kunstenorganisatie. Ze heeft als missie om in het kader van de city marketing van de stad de internationale culturele uitstraling van Antwerpen en Vlaanderen te bevorderen. Ze draagt ook bij tot de realisatie van het cultuurbeleid van deze stad, door eigen initiatieven en door ondersteuning van geselecteerde projecten en evenementen van andere Antwerpse actoren. Antwerpen Open is actief op verschillende terreinen en heeft een geïntegreerde aanpak voor de realisatie van haar projecten, Antwerpen Open bundelt initiatieven tot een programma, coördineert en realiseert het project en voert de communicatie en de promotie.


Missie
Antwerpen Open wil
- in het kader van de city marketing van de stad de internationale culturele uitstraling van Antwerpen en Vlaanderen bevorderen
- bijdragen tot de realisatie van het cultuurbeleid van deze stad, door eigen initiatieven en door ondersteuning van geselecteerde projecten en evenementen van andere Antwerpse actoren


Algemene doelstellingen
Antwerpen Open staat voor
- de organisatie van tijdelijke culturele evenementen met een grote cultuurtoeristische uitstraling
- de complementaire aanvulling van zowel het culturele en artistieke aanbod als de werking ervan, waar dat bijdraagt tot de verwezenlijking van Antwerpen als culturele metropool 
- de initiatiefneming om op vlakken waar de culturele uitstraling miniem is een basis te leggen voor verdere ontwikkeling
- het meebouwen aan het culturele aspect van de citymarketing met de andere actoren die actief zijn op dit terrein


Onstaansgeschiedenis
Eerst was er ZOMER VAN ANTWERPEN
Zomer van Antwerpen is gegroeid uit het zomerprogramma van Antwerpen ‘93, culturele hoofdstad van Europa. Sinds zijn ontstaan in 1995 staat dit stadsfestival onder artistieke leiding van Patrick De Groote. In 1998 werd ZOMER VAN ANTWERPEN één van de belangrijkste projecten van de in dat jaar opgerichte, onafhankelijke kunstenorganisatie ANTWERPEN OPEN VZW.


1996-1997: VIA PARALLELGROEI NAAR EEN VZW
Na Antwerpen '93 wilde het kabinet van schepen voor Cultuur Antonis om de vier à vijf jaar een soortgelijk groot evenement organiseren. In 1999 zou het de 400ste verjaardag van Van Dyck zijn, en daar wilde de stad zwaar op inzetten. Daartoe werd in 1996 werd een eerste gooi gedaan naar de oprichting van een vzw die zou bijdragen tot de brede doelstellingen van de beleidsnota.

In april 1997 werd de vzw ANTWERPEN OPEN opgericht door zes personen die verbonden waren aan de Stad Antwerpen en bijna evenveel personen uit privébedrijven. Wat later werd ook een vertegenwoordiger van een ministerieel kabinet van de Vlaamse Regering en van de Provincie Antwerpen lid.

ANTWERPEN OPEN vzw kreeg als hoofddoel mee de internationale culturele uitstraling van Antwerpen te vergroten door middel van een kwalitatief hoogstaand en internationaal kunstenfestival tijdens de zomermaanden. Ze kreeg ook de mogelijkheid projecten en evenementen te ondersteunen zowel tijdens als buiten de zomermaanden, voor zover deze manifest zouden bijdragen tot de culturele uitstraling van Antwerpen.

ANTWERPEN OPEN vertaalde dit alles in strategische doelstellingen: culturele initiatieven bundelen, culturele actoren tot samenwerking stimuleren en vernieuwende projecten realiseren. Een zomerfestival, een groot evenement en kleinere maar gerichte interventies op het vlak van architectuur en hedendaagse kunst zouden de instrumenten zijn voor 1998-’99.

Pas tegen eind 1997 werd het startschot gegeven voor het secretariaat door een aantal detacheringen en terbeschikkingstellingen vanuit de Stad Antwerpen. Een coördinator werd aangesteld. Uiteraard werd ondertussen niet gewacht op een secretariaat-als-werkplek: zowel inhoudelijk als praktisch werd niet stilgezeten...

Toen duidelijk werd dat de oprichting van de vzw en de voorziene aanduiding van een intendant niet voor meteen zou zijn, begon het kabinet van schepen Antonis zelf het Van Dyck-jaar voor te bereiden. In een reeks brainstormingsessies met museummedewerkers, Van Dyck-kenners en andere sleutelfiguren werd de basis gelegd van het Van Dyck-programma: de schilderijenretrospectieve (van mei tot augustus, vermits ze in Londen in de herfst gepland was) zou worden geflankeerd door een prentententoonstelling en een landschapstekeningenexpositie. Daarnaast kwamen nog een tentoonstelling over de romantische recuperatie, een initiatief rond de verbeelding van de macht en een luik hedendaagse kunst. Dit programma werd in maart 1997 neergeschreven in een conceptnota die de basis vormde voor de werking van ANTWERPEN OPEN: behalve het Van Dyck-jaar (dat vanaf juli 1997 ‘VAN DYCK 1999’ heette) behandelde die nota ook de culturele infrastructuurwerken.


VAN ‘ICC GESLOTEN’ NAAR ‘ANTWERPEN OPEN’
Het was echter wachten tot begin 1998 vooraleer de vzw operationeel werd. De sluiting van het Internationaal Cultureel Centrum (ICC) op 1 februari 1998 had geleid tot de oprichting van de kunstenaarsvereniging NICC (Nieuw ICC). Het werd duidelijk dat NICC een eigen ruimte zou hebben op het Zuid en een eigen tentoonstellingspolitiek zou willen voeren.

Ook ANTWERPEN OPEN had, los van VAN DYCK 1999, hedendaagse kunst al ingeschreven in haar beleid. De minister van Cultuur had ANTWERPEN OPEN het gebruik van het ICC, in de stallingen van het voormalig Koninklijk Paleis, toegezegd met onder meer als voorwaarde dat er ook interventies op het vlak van hedendaagse kunst zouden plaatsvinden. Antwerpen Open zou er 10 jaar zijn kantoorruimte hebben, tot aan de verhuis naar het nieuwe kantoorgebouw in de Kammenstraat, begin maart 2008.